มาตรฐานลวดเชื่อม AWS JIS มอก. ที่ช่างต้องรู้ [2026]
K.V.S. Engineering
มาตรฐานลวดเชื่อม JIS AWS มอก. ที่ช่างและฝ่ายจัดซื้อต้องรู้ - ThaiBuyTools
มาตรฐานลวดเชื่อมที่ใช้ในประเทศไทยมีอยู่ 3 ระบบหลัก: AWS (อเมริกา), JIS (ญี่ปุ่น), และ มอก./TIS (ไทย) รหัสลวดเชื่อมบนกล่องสินค้าจะอ้างอิงมาตรฐานใดมาตรฐานหนึ่ง การแปลงรหัสระหว่างระบบทำให้เปรียบเทียบสินค้าต่างยี่ห้อและตรวจสอบคุณสมบัติจริงได้ถูกต้อง
สิ่งที่คุณจะได้จากบทความนี้:
- AWS vs JIS vs มอก. ต่างกันอย่างไร และระบบไหนใช้บ่อยสุดในไทย
- ตารางแปลงรหัสระหว่าง AWS - JIS สำหรับลวดเชื่อมที่ใช้บ่อย
- E7018 (AWS) เทียบเท่า D5016 (JIS) คืออะไร
- ทำไมมาตรฐานถึงสำคัญในงาน Procurement และ QA/QC
- ลวดเชื่อมมาตรฐาน AWS/JIS ของแท้ที่ ThaiBuyTools
3 ระบบมาตรฐานลวดเชื่อมในประเทศไทย
AWS - American Welding Society
AWS (American Welding Society) เป็นมาตรฐานที่ใช้กันมากที่สุดในโลกสำหรับลวดเชื่อม โดยเฉพาะในโปรเจกต์ที่มี Engineering specification ระดับสากล
| มาตรฐาน AWS | ครอบคลุม |
|---|---|
| AWS A5.1 | Carbon steel SMAW electrodes (E6013, E7018 ฯลฯ) |
| AWS A5.4 | Stainless steel SMAW electrodes (E308L, E316L ฯลฯ) |
| AWS A5.5 | Low-alloy steel SMAW electrodes (E8018, E9018 ฯลฯ) |
| AWS A5.18 | Carbon steel MIG/MAG wire (ER70S-6 ฯลฯ) |
| AWS A5.9 | Stainless steel MIG/TIG wire (ER308L, ER316L ฯลฯ) |
JIS - Japanese Industrial Standard
JIS (Japanese Industrial Standard) ใช้กันมากในประเทศไทยเพราะอุตสาหกรรมไทยมีความเชื่อมโยงกับ Supply chain ญี่ปุ่นสูง ลวดเชื่อมแบรนด์ญี่ปุ่น เช่น Kobelco และ YAWATA ระบุรหัส JIS บนบรรจุภัณฑ์ด้วย
| มาตรฐาน JIS | ครอบคลุม |
|---|---|
| JIS Z 3211 | Mild/Low-alloy steel SMAW electrodes |
| JIS Z 3221 | Stainless steel SMAW electrodes |
| JIS Z 3312 | MIG/MAG wire for mild/low-alloy steel |
| JIS Z 3321 | MIG/TIG wire for stainless steel |
มอก./TIS - Thai Industrial Standard
มอก. หรือ TIS (Thai Industrial Standard) จัดการโดย สมอ. (สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม) มาตรฐาน มอก. สำหรับลวดเชื่อมโดยส่วนใหญ่อ้างอิงจาก JIS:
| มาตรฐาน มอก. | ครอบคลุม | อ้างอิงจาก |
|---|---|---|
| มอก. 58 | ลวดเชื่อมเหล็กกล้าทั่วไป | JIS Z 3211 |
| มอก. 978 | ลวดเชื่อม TIG เหล็กกล้า | JIS Z 3316 |
ตารางแปลงรหัส AWS - JIS สำหรับลวดเชื่อมที่ใช้บ่อย
| AWS (American) | JIS (Japanese) | มอก. (Thai) | ประเภทลวด |
|---|---|---|---|
| E6013 | D4313, D4316 | มอก.58 D4313 | Rutile, all position, Carbon steel |
| E7016 | D5016 | มอก.58 D5016 | Low H, DC+, all position |
| E7018 | D5016 (close equiv.) | มอก.58 D5016 | Low H + Iron powder, AC/DC+ |
| E7024 | D5024 | - | Iron powder, flat/H only |
| E308L-16 | D308L16 | - | Austenitic SS, 304 type |
| E316L-16 | D316L16 | - | Austenitic SS, 316 type |
| E309L-16 | D309L16 | - | Dissimilar weld SS+Carbon |
หมายเหตุ: E7018 และ JIS D5016 มีคุณสมบัติใกล้เคียงกันมากแต่ไม่ identical ทุกประการ D5016 มักระบุเฉพาะ DC+ ส่วน E7018 รองรับ AC ด้วย สำหรับงานที่ต้องการ PQR หรือ Code compliance ให้ระบุมาตรฐานที่ใช้ให้ชัดเจน
วิธีอ่านรหัสลวดเชื่อมตามมาตรฐาน JIS
ตัวอย่าง JIS D4316:
| รหัส | ความหมาย | ค่า |
|---|---|---|
| D | SMAW electrode | Arc Welding electrode |
| 43 | ความต้านทานแรงดึงขั้นต่ำ | 430 MPa (เทียบเท่า ~62,000 psi) |
| 1 | ตำแหน่งเชื่อม | 1 = All position |
| 6 | ชนิดฟลักซ์ + กระแส | Iron oxide titania type, DC+ |
สำหรับ JIS D5016 (เทียบเท่า AWS E7018 คร่าวๆ):
- 50 = 500 MPa tensile (เทียบเท่า ~72,000 psi)
- 1 = All position
- 6 = Low Hydrogen type, DC+
ทำไมมาตรฐานถึงสำคัญในงาน Procurement?
ในงาน B2B อุตสาหกรรม มาตรฐานลวดเชื่อมมีผลต่อกระบวนการจัดซื้อและ QA โดยตรง:
1. WPS (Welding Procedure Specification) อ้างอิงมาตรฐาน WPS ในโปรเจกต์มักระบุว่า "ต้องใช้ลวดเชื่อม AWS A5.1 E7018 Class H4" หรือ "JIS D5016" ช่างและฝ่ายจัดซื้อต้องเข้าใจ classification เพื่อสั่งซื้อถูกต้อง
2. Welder Qualification ขึ้นกับวัสดุสิ้นเปลือง การทดสอบ Welder Qualification ตาม ASME Section IX หรือ AWS D1.1 ต้องระบุ F-number (Filler Metal Group) ซึ่งอ้างอิงจาก AWS classification ของลวดที่ใช้
3. Mill Certificate ระบุมาตรฐาน Mill Certificate ของลวดเชื่อมคุณภาพจะระบุ: AWS class, Heat number, Chemical composition, Mechanical test results สินค้าที่ไม่มีเอกสารนี้ไม่ควรใช้ในงาน code-governed
4. Inspection และ NDT ต้องการเอกสาร เมื่องานผ่าน Third-party inspection หรือ Owner inspection ผู้ตรวจสอบจะขอ Mill Certificate และยืนยันว่าลวดที่ใช้ match กับ WPS ที่ approved ไว้
สินค้าจาก ThaiBuyTools ทุกชิ้นรับประกัน ของแท้ 100% พร้อม Mill Certificate สำหรับ Kobelco, YAWATA และ Gemini ซึ่งเป็น ตัวแทนจำหน่ายอย่างเป็นทางการ ของ ThaiBuyTools
ข้อดีและข้อควรระวัง
| ข้อดี - เลือกลวดตามมาตรฐาน | ข้อควรระวัง - กับดักที่พบบ่อย |
|---|---|
| รับประกันคุณสมบัติตาม spec ที่ระบุ | ️ สับสน AWS กับ JIS - classification คนละระบบ |
| ผ่าน Inspection ครั้งแรกได้ง่ายกว่า | ️ ไม่ขอ Mill Certificate เมื่อซื้อจาก Distributor |
| มี Legal backing จากมาตรฐาน มอก. | ️ ใช้สินค้าที่ไม่มี marking หรือ certification |
| ง่ายต่อการ Audit และ Traceability | ️ เชื่อคำโฆษณา "เทียบเท่า" โดยไม่ตรวจสอบ |
อ่านเพิ่มเติม:
FAQ - คำถามเกี่ยวกับมาตรฐานลวดเชื่อม
ลวดเชื่อม Kobelco และ YAWATA ใช้มาตรฐานอะไร?
ลวดเชื่อม Kobelco และ YAWATA ระบุทั้ง JIS และ AWS classification บนบรรจุภัณฑ์ เช่น Kobelco LB-52U ระบุ JIS D5016 และ AWS E7016/E7018 equivalent ส่วน Kobelco RB-26 ระบุ JIS D4316 และ AWS E6016 equivalent ทั้งสองยี่ห้อมี Mill Certificate มาพร้อมทุก Lot สามารถร้องขอได้เมื่อซื้อจาก ThaiBuyTools
มอก. 58 กับ JIS Z 3211 ต่างกันอย่างไร?
มอก. 58 ของไทยถูกพัฒนาโดยอ้างอิงจาก JIS Z 3211 จึงมีโครงสร้างรหัสคล้ายกัน ความแตกต่างหลักอยู่ที่รายละเอียดข้อกำหนดทางกลและสารเคมีที่อาจปรับตามบริบทของไทย ในทางปฏิบัติ ลวดที่ผ่าน JIS Z 3211 มักผ่าน มอก. 58 ด้วย แต่ต้องยืนยันจากผู้ผลิตหรือเอกสาร Certification
ทำไมงานโรงงานรุ่นใหม่ในไทยใช้ AWS มากขึ้น?
โรงงานรุ่นใหม่ในไทย โดยเฉพาะกลุ่ม EPC และ Petrochemical ส่วนใหญ่ใช้ ASME/AWS เป็น Design Code เพราะ International Owner และ EPC Contractor ที่มาจาก US/Europe คุ้นเคยกับระบบนี้ ทำให้ความต้องการลวดเชื่อมที่ certified ตาม AWS A5.1 และ A5.4 เพิ่มขึ้นชัดเจนใน EEC
F-number ในการ Qualify Welder คืออะไร?
F-number เป็นการจัดกลุ่มลวดเชื่อม (Filler Metal) ตาม ASME QW-432 เพื่อกำหนดว่าช่างที่ Qualify ด้วยลวดกลุ่มใดสามารถใช้ลวดกลุ่มใดได้บ้าง เช่น F4 ครอบคลุม Low Hydrogen electrodes (E7016, E7018) และ F5 ครอบคลุม Stainless electrodes (E308L, E316L) การ Qualify ด้วย F4 ไม่ได้ Cover F5
ลวดที่ไม่มี มอก. หรือ JIS ใช้ในงาน Code ได้ไหม?
ขึ้นกับ Code ที่ใช้ ถ้า Project specification ระบุว่าต้องใช้ AWS หรือ JIS certified electrodes เท่านั้น ลวดที่ไม่มี certification จะไม่ผ่าน Material Traceability requirement แม้ผลงานเชื่อมจะดูดี ฝ่ายจัดซื้อควรขอ Mill Certificate และ Certification document ทุกครั้งสำหรับงาน Code-governed
ในไทยใช้มาตรฐานไหนมากที่สุด?
ในโรงงานอุตสาหกรรมไทยทั่วไปใช้ทั้ง JIS และ AWS ผสมกัน ลวดยี่ห้อญี่ปุ่น (Kobelco, YAWATA) มักระบุ JIS เป็นหลัก โปรเจกต์ขนาดใหญ่หรืองาน International ใช้ AWS ส่วน มอก. ใช้ในการรับรองสินค้าภายในประเทศและการจัดซื้อภาครัฐบางส่วน ลูกค้ามากกว่า 10,000 ราย ที่ทีมงาน ThaiBuyTools ดูแลมาพบว่าการรู้ทั้ง 3 ระบบทำให้จัดซื้อได้ถูกต้องและรวดเร็วขึ้น
หัวข้อที่เกี่ยวข้อง
สรุป - รู้มาตรฐานคือรู้วิธีจัดซื้อที่ถูกต้อง
การเข้าใจความแตกต่างระหว่าง AWS, JIS และ มอก. ช่วยให้จัดซื้อลวดเชื่อมได้ถูกต้องตาม WPS ขอ Mill Certificate ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และป้องกันการใช้สินค้าที่ไม่ตรงข้อกำหนด ลวดเชื่อมที่ ThaiBuyTools จำหน่ายทุกชิ้นเป็นสินค้าของแท้พร้อม Certification ตามมาตรฐาน AWS และ JIS
ดูลวดเชื่อม Kobelco, YAWATA และ Gemini พร้อม Mill Certificate ได้ที่ ThaiBuyTools - ลวดเชื่อม ส่งด่วน กรุงเทพฯ ภายใน 3 ชั่วโมง
ติดต่อทีมงาน ThaiBuyTools:
- โทร: 098-825-4375 | 089-900-1916
- LINE OA: ThaiBuyTools
- เว็บไซต์: thaibuytools.com
![คู่มือเลือกลวดเชื่อม ครบทุกประเภท พร้อมวิธีเลือกให้ตรงสเปคงาน [อัปเดต 2026]](https://image.makewebeasy.net/makeweb/r_100x100/fvM1zTrzy/Blog/ลวดเชื่อมคืออะไร_มีประเภทะไรบ้าง.png?v=202405291424 "คู่มือเลือกลวดเชื่อม ครบทุกประเภท พร้อมวิธีเลือกให้ตรงสเปคงาน [อัปเดต 2026]")
